TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu, çocuk işçiliğine ve eğitim adı altında sürdürülen sömürü uygulamalarına karşı kamuoyuna yönelik bir basın açıklaması yaptı. Açıklamada, ekonomik nedenlerle çalışmaya zorlanan çocukların eğitim, sağlık ve yaşam haklarının ağır biçimde ihlal edildiği vurgulandı.
Çocukların sınıflarda olması gerekirken atölyelerde, fabrikalarda ve inşaatlarda ucuz ve denetimsiz işgücü olarak kullanıldığına dikkat çekilerek, bu durumun çocukları ölüm ve ağır yaralanma riskiyle karşı karşıya bıraktığı ifade edildi.
Çocuk Emeği Bir Hak İhlalidir
Açıklamada, çocuk emeğinin çocukların eğitim, oyun, sağlık ve gelişim haklarını doğrudan ihlal eden bir sömürü biçimi olduğu belirtildi. Ulusal mevzuat ve uluslararası sözleşmelere rağmen 18 yaş altı çocukların güvencesiz emek piyasasında yer almaya devam ettiği, bunun da yapısal bir sorun haline geldiği vurgulandı.
Çocuk işçiliğinin doğrudan yoksullukla bağlantılı olduğu ifade edilerek, ailelerin ekonomik zorluklarının çocukları okuldan kopardığı ve bu durumun eğitim hakkını fiilen ortadan kaldırdığı kaydedildi.
MESEM Çocuk İşçiliğini Meşrulaştırıyor
TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasının çocuk işçiliği sorununun merkezinde yer aldığını belirtti. MESEM kapsamında lise öğrencilerinin haftada dört gün işyerlerinde çalıştırılıp yalnızca bir gün teorik eğitim almalarının, çocuk işçiliğini “mesleki eğitim” adı altında meşrulaştırdığı ifade edildi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) raporlarına atıf yapılarak, 2025 yılında en az 82 çocuğun çalışırken hayatını kaybettiği, çok sayıda çocuğun ise ağır yaralandığı ya da yaşamını yitirdiği hatırlatıldı. Bu tablo, eğitimin bir hak olmaktan çıkarılıp sömürü aracına dönüştürüldüğü şeklinde değerlendirildi.
“Çocuklar Okula Gitsin, İşe Değil”
Basın açıklamasında, çocukların iş cinayetleriyle birlikte anılmasının kabul edilemez olduğu vurgulanarak, her çocuk ölümünün toplumsal bir kayıp olduğu ifade edildi. Çocukların yerinin makine başı değil, okul sıraları olduğu net bir dille dile getirildi.
Somut Talepler Sıralandı
TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında şu talepleri kamuoyuyla paylaştı:
MESEM gibi eğitim adı altında çocukların çalıştırıldığı uygulamaların derhal durdurulması ve çocukların eğitim haklarının güvence altına alınması,
Çocuk işçiliğiyle mücadele için kapsamlı bir ulusal eylem planının acilen hayata geçirilmesi,
Ailelere ve çocuklara yönelik sosyal koruma, gelir desteği ve ücretsiz eğitim hizmetlerinin güçlendirilmesi,
Bağımsız denetim mekanizmalarının kurulması ve yaptırımların etkin şekilde uygulanması,
Çocuk işçiliğiyle mücadelenin eğitim, sosyal politika ve emek politikalarıyla birlikte bütüncül biçimde ele alınması.
“Çocukların Geleceği İçin Birlikte Mücadele Edelim”
Açıklamanın sonunda, çocukların eğitimi, sağlığı ve yaşam hakkının vazgeçilmez olduğu vurgulanarak, ekonomik sömürüye terk edilen çocukların geleceği için toplumun tüm kesimlerine birlikte ses çıkarma ve mücadele etme çağrısı yapıldı.
Basın açıklaması, 18 Aralık 2025 tarihinde TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu imzasıyla kamuoyuna duyuruldu.
